WEBVTT 00:04.040 --> 00:06.180 Mirë se erdhët në Laboratorin e Pse-së! 00:06.190 --> 00:10.300 Po bëjmë një mulli ere prej letre, por diçka mungon në mes. 00:10.310 --> 00:11.430 Ta shohim! 00:12.070 --> 00:16.125 Vizatova pika të kaltra dhe vija të verdha. 00:16.135 --> 00:17.930 Sa i bukur! 00:17.940 --> 00:21.145 Por fletët nuk qëndrojnë në vend. 00:21.155 --> 00:23.105 Çfarë harruam, Irini? 00:24.010 --> 00:27.690 Mos u shqetësoni! Solla rrotën më të madhe me dhëmbëza të laboratorit. 00:27.700 --> 00:29.450 Është sa koka ime. 00:29.460 --> 00:32.950 Një ndihmëse kaq e madhe patjetër do t’ia dalë! 00:34.050 --> 00:38.010 Piko, pas asaj rrote nuk e shoh mullirin! 00:38.020 --> 00:39.730 Mos është tepër e madhe? 00:39.740 --> 00:43.670 Apo mulliri ynë është shumë i vogël? 00:44.050 --> 00:46.160 Mulliri ynë është në rregull. 00:46.170 --> 00:49.210 I duhet pjesa e vogël e duhur në mes. 00:49.220 --> 00:52.550 Do ta vendos unë, ndërsa ju mund të shikoni. 00:53.060 --> 00:54.640 Rrota ime gjigante nuk na ndihmon këtu? 00:54.650 --> 00:56.620 Do ta lë mënjanë. 00:56.630 --> 01:00.930 Për tani, fiton çmimin si vizitorja jonë më e madhe! 01:02.090 --> 01:03.880 Shikoni këto pjesë mbi tryezën e punës. 01:03.890 --> 01:05.910 E madhja nuk përshtatet. 01:05.920 --> 01:10.110 E vogla ka pikërisht formën që i duhet mullirit tonë. 01:11.080 --> 01:12.300 Kjo kaq e vockël? 01:12.310 --> 01:14.910 Për pak nuk i kushtova fare vëmendje! 01:14.920 --> 01:19.370 Paskam gabuar kur zgjodha vetëm duke parë madhësinë. 01:20.020 --> 01:23.980 Pra, madhësia nuk na tregon sa e rëndësishme është diçka? 01:23.990 --> 01:29.350 A i duhen edhe trupit disa lëndë ushqyese në sasi të vogla? 01:30.000 --> 01:36.310 Po! Njëra është zinku, një lëndë ushqyese e domosdoshme që gjendet në ushqime. 01:36.320 --> 01:40.870 Trupit i duhet fare pak, prandaj e quajmë mikroelement. 01:41.090 --> 01:42.020 Mikroelement! 01:42.030 --> 01:44.870 Fjalë e madhe për një sasi të vogël. 01:44.880 --> 01:50.650 Po shkruaj zbulimin tonë: pak nuk do të thotë pa rëndësi. 01:50.660 --> 01:52.640 Meriton një yll! 01:53.040 --> 01:57.900 Mulliri na dha një ide, por trupi nuk është mulli. 01:57.910 --> 02:02.190 T’i lëmë pjesët mbi tryezë dhe të hapim librin për trupin. 02:03.060 --> 02:06.230 Në figurë shoh qeliza të vogla. 02:06.240 --> 02:09.300 Duken si grupe të ndryshme! 02:09.310 --> 02:14.350 A janë të gjitha brenda trupit tonë dhe bëjnë punë të ndryshme? 02:15.020 --> 02:17.440 Po, trupi ynë përbëhet nga qeliza. 02:17.450 --> 02:19.730 Këtu i shohim në një vizatim të thjeshtë. 02:19.740 --> 02:22.656 Zinku ndihmon shumë funksione të tyre, 02:22.666 --> 02:26.430 bashkë me lëndë të tjera ushqyese të domosdoshme. 02:27.000 --> 02:28.570 Pra, nuk punon vetëm! 02:28.580 --> 02:30.210 Më pëlqejnë ekipet. 02:30.220 --> 02:36.490 Më duhen Nefeli dhe Irini, sidomos kur sjell gjëra më të mëdha se tryeza. 02:37.060 --> 02:40.670 Zinku ndihmon trupin tonë të rritet normalisht. 02:40.680 --> 02:43.569 Gjithashtu ndihmon mbrojtjen e trupit të funksionojë 02:43.579 --> 02:46.190 siç duhet dhe merr pjesë në shërimin e lëkurës. 02:47.050 --> 02:51.260 Pra, kur trupi shëron një gërvishtje, shumë ndihmës punojnë së bashku? 02:51.270 --> 02:55.390 Asnjë hero nuk i bën të gjitha punët me një shkop magjik! 02:56.030 --> 03:01.980 Pikërisht. Zinku nuk na jep superfuqi dhe nuk do të thotë se nuk do të sëmuremi kurrë. 03:01.990 --> 03:07.350 Trupi ka nevojë për kujdes të përditshëm, ushqime të larmishme dhe pushim. 03:08.000 --> 03:09.820 Po e heq pelerinën time të superheroit! 03:09.830 --> 03:12.380 Mund të bëhet një batanije kur pushoj. 03:12.390 --> 03:16.870 Por së pari, në cilat ushqime gjejmë zink? 03:17.030 --> 03:19.460 Kartat me ushqime na presin në kuzhinë. 03:19.470 --> 03:21.800 T’i shpërndajmë mbi tryezë. 03:21.810 --> 03:25.550 Mund t’i shohim së bashku dhe të bëjmë pyetje të tjera! 03:26.080 --> 03:31.750 Këtu kemi figura mishi, një veze, kosi, fasulesh dhe buke integrale. 03:31.760 --> 03:36.390 Këto ushqime përmbajnë zink, por jo në të njëjtën sasi. 03:37.000 --> 03:40.840 Shoh ushqime që vijnë nga kafshët dhe të tjera nga bimët. 03:40.850 --> 03:47.390 Pra, zinku nuk gjendet vetëm në një ushqim me emër të veçantë! 03:48.040 --> 03:50.750 Unë do t’i quaja fasulet anije kozmike. 03:50.760 --> 03:52.460 Shikoni formën e tyre! 03:52.470 --> 03:57.090 Por në fletore do të shkruaj fasule, që të mos ngatërroj kuzhinierin. 03:58.030 --> 04:01.390 Në shtëpinë time, fasulet i hedhim në supë. 04:01.400 --> 04:05.000 Familje të tjera mund t’i gatuajnë ndryshe. 04:05.010 --> 04:08.550 Mund të zbulojmë së bashku receta të reja! 04:09.000 --> 04:14.840 Sigurisht. Familjet hanë ushqime të ndryshme, sipas zakoneve dhe nevojave të tyre. 04:14.850 --> 04:19.950 Po njohim burimet e zinkut. Nuk u japim të gjithëve të njëjtën menu! 04:21.020 --> 04:23.010 I vendosa kartat në një grup. 04:23.020 --> 04:25.000 Asnjëra nuk mban kurorë! 04:25.010 --> 04:29.960 Po mësojmë çfarë na ofrojnë ushqimet. Nuk po kërkojmë mbretin e tyre. 04:31.000 --> 04:34.095 Kam një plan të thjeshtë për tryezën në kopsht: 04:34.105 --> 04:36.540 një kartë ushqimi, përsëri e përsëri. 04:36.550 --> 04:39.540 Mos kështu e përfundojmë më shpejt kërkimin? 04:40.000 --> 04:44.200 Ushqimet na ofrojnë gjëra të ndryshme. 04:44.210 --> 04:48.460 Po të mbajmë vetëm një, humbasim larminë. 04:48.470 --> 04:52.200 T’i mbajmë të gjitha kartat dhe t’i zbulojmë së bashku! 04:53.060 --> 04:54.350 Ke të drejtë! 04:54.360 --> 04:55.860 Po e ndryshoj. 04:55.870 --> 04:59.630 Por meqë zinku është i dobishëm, a do të punojë 04:59.640 --> 05:03.160 trupi më mirë nëse kemi gjithnjë e më shumë? 05:04.000 --> 05:07.520 Jo, Piko. Më shumë nuk do të thotë më mirë. 05:07.530 --> 05:09.910 Na duhet sasia e duhur. 05:09.920 --> 05:12.415 Teprica mund të dëmtojë. 05:12.425 --> 05:15.510 Nuk bëjmë garë për më shumë zink! 05:16.100 --> 05:18.510 Po nëse dikush pyet veten a i duhet një shtesë ushqimore? 05:18.520 --> 05:21.680 Nuk vendosim vetë, apo jo? 05:21.690 --> 05:25.270 Për këtë pyetje na duhet ndihma e një të rrituri. 05:26.000 --> 05:31.350 Saktë. Prindërit flasin me pediatrin ose farmacistin për nevojat e fëmijës. 05:31.360 --> 05:35.510 Shtesat ushqimore nuk janë lodra. Fëmijët nuk duhet t’i marrin kurrë vetë. 05:36.000 --> 05:37.900 Korrigjimi i dytë në fletore! 05:37.910 --> 05:42.310 Ushqime të larmishme, jo garë për sasi më të mëdha. 05:42.320 --> 05:47.560 Tani e kuptoj pse rrota gjigante nuk ishte më e mirë për mullirin. 05:48.020 --> 05:49.770 U kthyem në laborator! 05:49.780 --> 05:52.450 Vendosa pjesën e duhur në mes. 05:52.460 --> 05:55.025 Mulliri ynë është gati! 05:55.035 --> 05:59.110 Shikoni si i rrotullon flladi fletët shumëngjyrëshe. 06:00.000 --> 06:00.915 Po rrotullohet! 06:00.925 --> 06:03.770 Pikat e mia krijojnë një rreth të kaltër. 06:03.780 --> 06:07.158 Pjesa e vogël kishte një punë të rëndësishme, 06:07.168 --> 06:10.470 megjithëse rrota e madhe tërhiqte vëmendjen. 06:11.040 --> 06:12.580 Radha juaj, zbulues të vegjël! 06:12.590 --> 06:17.110 Nëse na duhet fare pak nga diçka, a do të thotë se nuk ka rëndësi? 06:17.120 --> 06:20.760 Mendoni për zinkun dhe na tregoni! 06:24.000 --> 06:27.620 Jo! Një sasi e vogël mund të ketë shumë rëndësi. 06:27.630 --> 06:30.895 Trupit i duhet pak zink, bashkë me lëndë të 06:30.905 --> 06:34.550 tjera ushqyese. E gjejmë në ushqime të ndryshme. 06:35.000 --> 06:40.280 Me një të rritur, vizatoni gjëra të vogla që bëjnë punë të dobishme. 06:40.290 --> 06:43.990 Unë do të vizatoj një kopsë dhe një bletë. 06:44.000 --> 06:45.870 Po ju, çfarë do të zgjidhnit? 06:46.130 --> 06:49.550 Unë do të vizatoj ndihmësen e vogël të mullirit tonë! 06:49.560 --> 06:52.120 Rrota gjigante mund të pozojë një ditë tjetër. 06:52.130 --> 06:54.110 Sot nuk e nxë letra ime! 06:55.040 --> 06:57.530 Faleminderit për pyetjet dhe zbulimet tuaja! 06:57.540 --> 07:02.930 Ruajeni kureshtjen dhe shihemi herën tjetër në Laboratorin e Pse-së. 07:02.940 --> 07:04.030 Mirupafshim të gjithëve!