WEBVTT 00:04.020 --> 00:06.885 Καλώς ήρθατε στο Εργαστήρι του Γιατί! 00:06.900 --> 00:09.215 Σήμερα ακούγεται ένα παράξενο κουδούνισμα. 00:09.230 --> 00:12.545 Πίκο, τι έφερες πάλι στο τραπέζι μας; 00:13.080 --> 00:16.225 Μια κατσαρόλα! Άκουσα πως το σώμα χρειάζεται σίδηρο. 00:16.240 --> 00:19.185 Βρήκα κάτι μεταλλικό και σκέφτηκα ότι έλυσα το μυστήριο. 00:20.060 --> 00:22.725 Μα η κατσαρόλα είναι για το μαγείρεμα! 00:22.740 --> 00:28.065 Δεν είναι φαγητό. Μήπως η ίδια λέξη μάς έκανε να μπερδευτούμε; 00:29.060 --> 00:33.445 Καλή ερώτηση! Το σώμα παίρνει σίδηρο από τροφές. 00:33.460 --> 00:35.365 Δεν τρώμε μεταλλικά αντικείμενα. 00:35.380 --> 00:37.865 Ας αφήσουμε την κατσαρόλα στην άκρη. 00:39.020 --> 00:41.495 Εντάξει, κατσαρόλα. Εσύ θα περιμένεις στην κουζίνα! 00:41.510 --> 00:46.185 Εγώ θα ψάξω μια καλύτερη απάντηση, χωρίς να δοκιμάσω τίποτα μεταλλικό. 00:47.080 --> 00:51.205 Έχω δύο κάρτες. Μία με φακές και μία με κατσαρόλα. 00:51.220 --> 00:55.145 Ποια δείχνει τρόφιμο που μπορεί να μας δώσει σίδηρο; 01:01.040 --> 01:04.735 Οι φακές! Περιέχουν σίδηρο. 01:04.750 --> 01:08.665 Η λέξη μάς έδωσε μια αφορμή να ρωτήσουμε, αλλά 01:08.680 --> 01:10.745 χρειαζόμαστε στοιχεία για να απαντήσουμε. 01:11.080 --> 01:13.265 Πρώτη σημείωση στο τετράδιό μου. 01:13.280 --> 01:15.065 Άλλο το σκεύος, άλλο το φαγητό! 01:15.080 --> 01:19.205 Και οι φακές δεν είναι μικρές κατσαρόλες. 01:20.000 --> 01:25.265 Κοίτα, Πίκο! Εδώ έχουμε ζωγραφιές με φακές, φασόλια, ψάρι και κρέας. 01:25.280 --> 01:26.945 Ο σίδηρος βρίσκεται σε διαφορετικά τρόφιμα; 01:28.040 --> 01:32.245 Ναι. Αυτά τα τρόφιμα περιέχουν σίδηρο, σε διαφορετικές ποσότητες. 01:32.260 --> 01:36.305 Κάθε τρόφιμο έχει τη δική του σύνθεση, γι' αυτό μαθαίνουμε περισσότερα. 01:37.060 --> 01:38.625 Κοιτάζω τη φακή με τον φακό μου. 01:38.640 --> 01:42.265 Δεν βλέπω ούτε βίδα ούτε σύρμα! 01:42.280 --> 01:44.745 Πού κρύβεται λοιπόν αυτός ο σίδηρος; 01:46.020 --> 01:48.845 Ο σίδηρος της τροφής δεν φαίνεται με αυτόν τον φακό. 01:48.860 --> 01:51.745 Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν κατάλληλες 01:51.760 --> 01:54.625 μετρήσεις για να μελετήσουν τη σύνθεσή της. 01:55.020 --> 01:58.885 Άρα το χρώμα και το σχήμα δεν μας λένε όλη την ιστορία. 01:58.900 --> 02:01.665 Χρειαζόμαστε και πληροφορίες από αξιόπιστες πηγές. 02:02.020 --> 02:04.085 Τότε ο φακός θα ξεκουραστεί λίγο. 02:04.100 --> 02:05.985 Θα ανοίξω τον οδηγό τροφίμων! 02:06.000 --> 02:09.385 Όταν δεν ξέρω κάτι, μπορώ να το ψάξω. 02:10.040 --> 02:11.145 Βρήκαμε πού υπάρχει σίδηρος. 02:11.160 --> 02:16.445 Τώρα έχω άλλη ερώτηση. Τι κάνει μέσα στο σώμα μας; 02:16.460 --> 02:18.145 Έχει κάποια ξεχωριστή δουλειά; 02:19.100 --> 02:24.245 Έχει διάφορους ρόλους. Ένας συνδέεται με το οξυγόνο, ένα μέρος του αέρα 02:24.260 --> 02:26.745 που χρειάζεται το σώμα μας για να λειτουργεί. 02:27.040 --> 02:28.585 Το οξυγόνο μπαίνει όταν αναπνέουμε; 02:28.600 --> 02:31.325 Και μετά πώς φτάνει παντού; 02:31.340 --> 02:34.465 Μήπως χρειάζεται έναν μικροσκοπικό χάρτη με πολλές διαδρομές; 02:35.000 --> 02:38.425 Το αίμα βοηθά στη μεταφορά του. 02:38.440 --> 02:41.245 Μέσα στα ερυθρά αιμοσφαίρια υπάρχει η 02:41.260 --> 02:43.945 αιμοσφαιρίνη, μια πρωτεΐνη που μεταφέρει οξυγόνο. 02:45.020 --> 02:47.985 Αιμοσφαιρίνη! Μεγάλη λέξη για μια πολύ χρήσιμη δουλειά. 02:48.000 --> 02:52.625 Και ο σίδηρος πώς βοηθά αυτή τη μικρή ομάδα μεταφοράς; 02:53.080 --> 02:56.705 Το σώμα χρειάζεται σίδηρο για να φτιάξει αιμοσφαιρίνη. 02:56.720 --> 03:00.185 Εκείνη μεταφέρει οξυγόνο από τους πνεύμονες σε διαφορετικά μέρη του σώματος. 03:01.020 --> 03:06.005 Θα το ζωγραφίσω σαν κόκκινα βαρκάκια που μεταφέρουν γαλάζια πακέτα! 03:06.020 --> 03:08.345 Έτσι μπορώ να θυμάμαι πιο εύκολα τη δουλειά τους. 03:09.000 --> 03:12.125 Ωραία παρομοίωση! Είναι μόνο μια ζωγραφιά. 03:12.140 --> 03:17.705 Δεν υπάρχουν βαρκάκια στο αίμα μας, και το οξυγόνο δεν είναι γαλάζιο πακέτο. 03:18.080 --> 03:20.845 Θυμάμαι όμως κάτι από την πολύχρωμη παρέα μας. 03:20.860 --> 03:22.385 Η πιπεριά είχε βιταμίνη σι! 03:22.400 --> 03:25.105 Μπορεί να βοηθήσει και σε αυτή την ιστορία; 03:26.080 --> 03:30.285 Ναι! Η βιταμίνη σι βοηθά το σώμα να απορροφά καλύτερα 03:30.300 --> 03:35.105 τον σίδηρο από φυτικές τροφές, όπως οι φακές. 03:36.000 --> 03:39.295 Άρα στη ζωγραφιά μπορώ να βάλω φακές και πιπεριά μαζί. 03:39.310 --> 03:43.525 Όχι γιατί μοιάζουν, αλλά επειδή υπάρχει μια χρήσιμη συνεργασία! 03:44.060 --> 03:46.785 Και στο πιάτο μας ο μεγάλος μάς βοηθά να διαλέγουμε 03:46.800 --> 03:48.455 διαφορετικά τρόφιμα, κατάλληλα για εμάς. 03:48.470 --> 03:50.785 Κανένα δεν κάνει όλες τις δουλειές. 03:51.020 --> 03:54.145 Αν φάω πάρα πολύ σίδηρο, θα γίνω σούπερ ρομπότ; 03:54.160 --> 03:58.745 Θα μπορώ να σηκώσω ολόκληρο το εργαστήρι με ένα δάχτυλο; 03:59.000 --> 04:02.735 Όχι, Πίκο! Οι άνθρωποι δεν γίνονται μεταλλικοί. 04:02.750 --> 04:06.365 Το περισσότερο δεν είναι πάντα καλύτερο. 04:06.380 --> 04:08.825 Το σώμα χρειάζεται τις σωστές ποσότητες. 04:09.040 --> 04:11.235 Εμείς γνωρίζουμε τα τρόφιμα και κάνουμε ερωτήσεις. 04:11.250 --> 04:14.325 Δεν παίρνουμε μόνοι μας χάπια ή συμπληρώματα. 04:14.340 --> 04:16.745 Αυτά είναι ευθύνη των μεγάλων. 04:17.000 --> 04:21.405 Κατάλαβα! Η αποστολή μου είναι να μαθαίνω, όχι να μετράω χάπια. 04:21.420 --> 04:24.845 Το τετράδιό μου έχει ήδη γεμίσει με ωραίες ερωτήσεις. 04:26.020 --> 04:27.425 Ας παίξουμε με όσα μάθαμε. 04:27.440 --> 04:31.065 Ο σίδηρος της τροφής μάς μετατρέπει σε 04:31.080 --> 04:35.425 ρομπότ ή βοηθά το σώμα σε χρήσιμες δουλειές; 04:41.020 --> 04:45.765 Βοηθά το σώμα! Θυμάμαι την αιμοσφαιρίνη και το οξυγόνο. 04:45.780 --> 04:48.985 Και θυμάμαι ότι τα βαρκάκια ήταν μόνο μια παρομοίωση. 04:50.020 --> 04:55.125 Δεύτερη ερώτηση! Αν μια τροφή δεν γυαλίζει σαν μέταλλο, μπορεί να περιέχει σίδηρο; 04:55.140 --> 04:57.825 Σκέψου λίγο τις φακές που είδαμε. 05:04.060 --> 05:08.045 Βεβαίως! Δεν αποφασίζουμε από τη λάμψη ή το χρώμα. 05:08.060 --> 05:13.425 Μαθαίνουμε τι περιέχει ένα τρόφιμο από αξιόπιστες πληροφορίες. 05:14.020 --> 05:15.185 Στην αρχή έφερα κατσαρόλα. 05:15.200 --> 05:16.885 Τώρα έχω καλύτερη εξήγηση! 05:16.900 --> 05:18.945 Δεν πειράζει που μπερδεύτηκα. 05:18.960 --> 05:21.605 Έκανα ερώτηση και άλλαξα την ιδέα μου. 05:22.020 --> 05:24.625 Και μας βοήθησες να ανακαλύψουμε κάτι όλοι μαζί. 05:24.640 --> 05:26.045 Αυτό μου αρέσει στην έρευνα. 05:26.060 --> 05:29.225 Μια απορία μπορεί να ανοίξει καινούργιο δρόμο. 05:30.020 --> 05:32.225 Τώρα η δική σου αποστολή! 05:32.240 --> 05:34.305 Μαζί με έναν μεγάλο, ζωγράφισε δύο τρόφιμα 05:34.320 --> 05:37.505 που γνωρίσαμε σήμερα και πες τι σε εξέπληξε. 05:38.000 --> 05:40.858 Μπορείς να ζωγραφίσεις και μια ερώτηση για το επόμενο εργαστήρι. 05:40.873 --> 05:44.225 Δεν χρειάζεται να δοκιμάσεις τρόφιμα για να συμμετάσχεις στη δραστηριότητα. 05:45.040 --> 05:47.285 Εγώ ζωγράφισα φακές και πιπεριά. 05:47.300 --> 05:49.185 Και την κατσαρόλα χωριστά, στην κουζίνα! 05:49.200 --> 05:53.685 Κάθε πράγμα στη θέση του και κάθε ερώτηση στο τετράδιο. 05:54.040 --> 05:55.345 Ωραία δουλειά, ομάδα! 05:55.360 --> 06:02.095 Ώρα να κλείσουμε την οθόνη και να συνεχίσουμε την ανακάλυψη μαζί. 06:02.110 --> 06:04.365 Παρατηρώ, ρωτώ, ανακαλύπτω! 06:04.380 --> 06:05.425 Μέχρι το επόμενο γιατί!