WEBVTT 00:04.000 --> 00:06.285 Καλώς ήρθατε στο Εργαστήρι του Γιατί! 00:06.300 --> 00:09.385 Σήμερα ακούγεται ένα παράξενο κουδούνισμα. 00:09.400 --> 00:12.145 Πίκο, τι έφερες πάλι στο τραπέζι μας; 00:13.020 --> 00:16.995 Μια κατσαρόλα! Άκουσα πως το σώμα χρειάζεται σίδηρο. 00:17.010 --> 00:20.705 Βρήκα κάτι μεταλλικό και σκέφτηκα ότι έλυσα το μυστήριο. 00:21.000 --> 00:24.125 Μα η κατσαρόλα είναι για το μαγείρεμα! 00:24.140 --> 00:29.625 Δεν είναι φαγητό. Μήπως η ίδια λέξη μάς έκανε να μπερδευτούμε; 00:30.040 --> 00:34.275 Καλή ερώτηση! Το σώμα παίρνει σίδηρο από τροφές. 00:34.290 --> 00:36.725 Δεν τρώμε μεταλλικά αντικείμενα. 00:36.740 --> 00:38.945 Ας αφήσουμε την κατσαρόλα στην άκρη. 00:40.080 --> 00:43.575 Εντάξει, κατσαρόλα. Εσύ θα περιμένεις στην κουζίνα! 00:43.590 --> 00:48.705 Εγώ θα ψάξω μια καλύτερη απάντηση, χωρίς να δοκιμάσω τίποτα μεταλλικό. 00:50.000 --> 00:56.465 Έχω δύο κάρτες. Μία με φακές και μία με κατσαρόλα. 00:56.480 --> 00:59.345 Ποια δείχνει τρόφιμο που μπορεί να μας δώσει σίδηρο; 01:05.080 --> 01:07.655 Οι φακές! Περιέχουν σίδηρο. 01:07.670 --> 01:11.285 Η λέξη μάς έδωσε μια αφορμή να ρωτήσουμε, αλλά 01:11.300 --> 01:13.385 χρειαζόμαστε στοιχεία για να απαντήσουμε. 01:14.080 --> 01:16.115 Πρώτη σημείωση στο τετράδιό μου. 01:16.130 --> 01:18.345 Άλλο το σκεύος, άλλο το φαγητό! 01:18.360 --> 01:21.665 Και οι φακές δεν είναι μικρές κατσαρόλες. 01:22.100 --> 01:29.135 Κοίτα, Πίκο! Εδώ έχουμε ζωγραφιές με φακές, φασόλια, ψάρι και κρέας. 01:29.150 --> 01:32.465 Ο σίδηρος βρίσκεται σε διαφορετικά τρόφιμα; 01:33.000 --> 01:37.435 Ναι. Αυτά τα τρόφιμα περιέχουν σίδηρο, σε διαφορετικές ποσότητες. 01:37.450 --> 01:41.945 Κάθε τρόφιμο έχει τη δική του σύνθεση, γι' αυτό μαθαίνουμε περισσότερα. 01:43.080 --> 01:45.005 Κοιτάζω τη φακή με τον φακό μου. 01:45.020 --> 01:47.845 Δεν βλέπω ούτε βίδα ούτε σύρμα! 01:47.860 --> 01:50.305 Πού κρύβεται λοιπόν αυτός ο σίδηρος; 01:51.020 --> 01:54.415 Ο σίδηρος της τροφής δεν φαίνεται με αυτόν τον φακό. 01:54.430 --> 01:56.885 Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν κατάλληλες 01:56.900 --> 01:59.465 μετρήσεις για να μελετήσουν τη σύνθεσή της. 02:00.000 --> 02:04.585 Άρα το χρώμα και το σχήμα δεν μας λένε όλη την ιστορία. 02:04.600 --> 02:08.385 Χρειαζόμαστε και πληροφορίες από αξιόπιστες πηγές. 02:09.060 --> 02:10.935 Τότε ο φακός θα ξεκουραστεί λίγο. 02:10.950 --> 02:13.375 Θα ανοίξω τον οδηγό τροφίμων! 02:13.390 --> 02:16.425 Όταν δεν ξέρω κάτι, μπορώ να το ψάξω. 02:17.000 --> 02:19.185 Βρήκαμε πού υπάρχει σίδηρος. 02:19.200 --> 02:24.005 Τώρα έχω άλλη ερώτηση. Τι κάνει μέσα στο σώμα μας; 02:24.020 --> 02:26.105 Έχει κάποια ξεχωριστή δουλειά; 02:27.040 --> 02:32.165 Έχει διάφορους ρόλους. Ένας συνδέεται με το οξυγόνο, ένα μέρος του αέρα 02:32.180 --> 02:34.185 που χρειάζεται το σώμα μας για να λειτουργεί. 02:35.020 --> 02:37.145 Το οξυγόνο μπαίνει όταν αναπνέουμε; 02:37.160 --> 02:39.345 Και μετά πώς φτάνει παντού; 02:39.360 --> 02:43.485 Μήπως χρειάζεται έναν μικροσκοπικό χάρτη με πολλές διαδρομές; 02:44.080 --> 02:46.325 Το αίμα βοηθά στη μεταφορά του. 02:46.340 --> 02:50.055 Μέσα στα ερυθρά αιμοσφαίρια υπάρχει η 02:50.070 --> 02:52.385 αιμοσφαιρίνη, μια πρωτεΐνη που μεταφέρει οξυγόνο. 02:53.020 --> 02:57.735 Αιμοσφαιρίνη! Μεγάλη λέξη για μια πολύ χρήσιμη δουλειά. 02:57.750 --> 03:02.025 Και ο σίδηρος πώς βοηθά αυτή τη μικρή ομάδα μεταφοράς; 03:03.060 --> 03:06.815 Το σώμα χρειάζεται σίδηρο για να φτιάξει αιμοσφαιρίνη. 03:06.830 --> 03:11.785 Εκείνη μεταφέρει οξυγόνο από τους πνεύμονες σε διαφορετικά μέρη του σώματος. 03:12.060 --> 03:16.945 Θα το ζωγραφίσω σαν κόκκινα βαρκάκια που μεταφέρουν γαλάζια πακέτα! 03:16.960 --> 03:20.025 Έτσι μπορώ να θυμάμαι πιο εύκολα τη δουλειά τους. 03:21.060 --> 03:24.265 Ωραία παρομοίωση! Είναι μόνο μια ζωγραφιά. 03:24.280 --> 03:29.545 Δεν υπάρχουν βαρκάκια στο αίμα μας, και το οξυγόνο δεν είναι γαλάζιο πακέτο. 03:30.060 --> 03:32.865 Θυμάμαι όμως κάτι από την πολύχρωμη παρέα μας. 03:32.880 --> 03:36.615 Η πιπεριά είχε βιταμίνη σι! 03:36.630 --> 03:39.345 Μπορεί να βοηθήσει και σε αυτή την ιστορία; 03:40.000 --> 03:43.885 Ναι! Η βιταμίνη σι βοηθά το σώμα να απορροφά καλύτερα 03:43.900 --> 03:46.945 τον σίδηρο από φυτικές τροφές, όπως οι φακές. 03:48.020 --> 03:51.875 Άρα στη ζωγραφιά μπορώ να βάλω φακές και πιπεριά μαζί. 03:51.890 --> 03:56.945 Όχι γιατί μοιάζουν, αλλά επειδή υπάρχει μια χρήσιμη συνεργασία! 03:58.060 --> 04:01.485 Και στο πιάτο μας ο μεγάλος μάς βοηθά να διαλέγουμε 04:01.500 --> 04:04.715 διαφορετικά τρόφιμα, κατάλληλα για εμάς. 04:04.730 --> 04:07.185 Κανένα δεν κάνει όλες τις δουλειές. 04:08.040 --> 04:10.935 Αν φάω πάρα πολύ σίδηρο, θα γίνω σούπερ ρομπότ; 04:10.950 --> 04:14.805 Θα μπορώ να σηκώσω ολόκληρο το εργαστήρι με ένα δάχτυλο; 04:16.080 --> 04:19.865 Όχι, Πίκο! Οι άνθρωποι δεν γίνονται μεταλλικοί. 04:19.880 --> 04:22.745 Το περισσότερο δεν είναι πάντα καλύτερο. 04:22.760 --> 04:25.745 Το σώμα χρειάζεται τις σωστές ποσότητες. 04:26.020 --> 04:29.925 Εμείς γνωρίζουμε τα τρόφιμα και κάνουμε ερωτήσεις. 04:29.940 --> 04:34.065 Δεν παίρνουμε μόνοι μας χάπια ή συμπληρώματα. 04:34.080 --> 04:37.185 Αυτά είναι ευθύνη των μεγάλων. 04:38.000 --> 04:42.735 Κατάλαβα! Η αποστολή μου είναι να μαθαίνω, όχι να μετράω χάπια. 04:42.750 --> 04:46.625 Το τετράδιό μου έχει ήδη γεμίσει με ωραίες ερωτήσεις. 04:47.000 --> 04:48.795 Ας παίξουμε με όσα μάθαμε. 04:48.810 --> 04:51.505 Ο σίδηρος της τροφής μάς μετατρέπει σε 04:51.520 --> 04:54.505 ρομπότ ή βοηθά το σώμα σε χρήσιμες δουλειές; 05:00.000 --> 05:05.375 Βοηθά το σώμα! Θυμάμαι την αιμοσφαιρίνη και το οξυγόνο. 05:05.390 --> 05:09.665 Και θυμάμαι ότι τα βαρκάκια ήταν μόνο μια παρομοίωση. 05:10.000 --> 05:15.715 Δεύτερη ερώτηση! Αν μια τροφή δεν γυαλίζει σαν μέταλλο, μπορεί να περιέχει σίδηρο; 05:15.730 --> 05:18.025 Σκέψου λίγο τις φακές που είδαμε. 05:24.000 --> 05:27.865 Βεβαίως! Δεν αποφασίζουμε από τη λάμψη ή το χρώμα. 05:27.880 --> 05:32.225 Μαθαίνουμε τι περιέχει ένα τρόφιμο από αξιόπιστες πληροφορίες. 05:33.040 --> 05:34.435 Στην αρχή έφερα κατσαρόλα. 05:34.450 --> 05:36.485 Τώρα έχω καλύτερη εξήγηση! 05:36.500 --> 05:38.105 Δεν πειράζει που μπερδεύτηκα. 05:38.120 --> 05:40.485 Έκανα ερώτηση και άλλαξα την ιδέα μου. 05:41.000 --> 05:44.275 Και μας βοήθησες να ανακαλύψουμε κάτι όλοι μαζί. 05:44.290 --> 05:46.415 Αυτό μου αρέσει στην έρευνα. 05:46.430 --> 05:49.465 Μια απορία μπορεί να ανοίξει καινούργιο δρόμο. 05:50.020 --> 05:51.585 Τώρα η δική σου αποστολή! 05:51.600 --> 05:54.685 Μαζί με έναν μεγάλο, ζωγράφισε δύο τρόφιμα 05:54.700 --> 05:57.985 που γνωρίσαμε σήμερα και πες τι σε εξέπληξε. 05:59.040 --> 06:03.215 Μπορείς να ζωγραφίσεις και μια ερώτηση για το επόμενο εργαστήρι. 06:03.230 --> 06:08.585 Δεν χρειάζεται να δοκιμάσεις τρόφιμα για να συμμετάσχεις στη δραστηριότητα. 06:09.000 --> 06:11.695 Εγώ ζωγράφισα φακές και πιπεριά. 06:11.710 --> 06:14.965 Και την κατσαρόλα χωριστά, στην κουζίνα! 06:14.980 --> 06:19.385 Κάθε πράγμα στη θέση του και κάθε ερώτηση στο τετράδιο. 06:20.000 --> 06:21.465 Ωραία δουλειά, ομάδα! 06:21.480 --> 06:25.315 Ώρα να κλείσουμε την οθόνη και να συνεχίσουμε την ανακάλυψη μαζί. 06:25.330 --> 06:28.685 Παρατηρώ, ρωτώ, ανακαλύπτω! 06:28.700 --> 06:30.945 Μέχρι το επόμενο γιατί!